Nurgül UÇAR
İzmir Kuş Cennetini Koruma ve Geliştirme Birliği Başkanı

Uluslararası Ramsar Sözleşmesi ile koruma altına alınmış olan İzmir Kuş Cenneti'nde doğal yaşamın sürdürülmesi; gerek ulusal gerekse uluslararası alanda tanıtımında öncülük etmek üzere yerel kamu kuruluşları,üniversiteler ve sivil toplum örgütlerinin katılımıyla 18.01.2003 tarihinde "İzmir Kuş Cenneti'ni Koruma ve Geliştirme Birliği" kurulmuştur. İzmir Valisi Sn. Yusuf Ziya GÖKSU' nun talimatları ile başlatılan "İzmir Kuş Cennetini İyileştirme, Geliştirme ve Tanıtma Projesi" kapsamında; önemli bir kısmı gerçekleştirilmiş, bir kısmı üzerinde ise çalışmaları süren projeler şöyledir:

1. Yerli ve yabancı ziyaretçilerin Kuş Cenneti'ne daha kolay ulaşmalarının sağlanabilmesi için Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından, rengi ve ölçüleri uluslararası standartlara uygun olarak 25 adet ikaz ve yönlendirme levhaları hazırlanarak, Kuş Cenneti yol güzergahına ve ziyaretçi alanına yerleştirilmiştir. Ayrıca yine Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından Kuş cenneti girişindeki tabelalar kaldırılmış, asfaltlama ve yol inşa çalışmaları gerçekleştirilerek girişin yapılan çalışmalar için uygun hale getirilmesi sağlanmıştır.

Foto: Ahmet Akgün

2. İzmir Kuş Cenneti girişinde bulunan Tekel Yaprak-Tütün İşletmesi'ne ait antrepoların mevcut kötü görüntüsünün ortadan kaldırılması amacıyla, antrepolar boyunca yer alan tel örgüler doğal yapıya uyumlu olarak 600 adet sarmaşık (Amerikan Sarmaşığı, Mor Salkım ve Acem Borusu) ve 6000 adet yer örtücü (buz çiçeği, kazayağı) bitkilendirilmesi yapılmıştır. Kuş Cenneti girişinden ziyaretçi merkezine kadar olan 6.5 km.lik yol boyunca ise 500 adet iğde, 3200 adet ılgın türleri ile bitkilendirilmesi yapılmıştır.

Foto: Ahmet Akgün

3. Kuşların büyük bir bölümünün yuvalanma ve beslenme alanlarını oluşturan, Homa Lagünü'ndeki aşırı tuzlanmanın önlenmesi amacıyla, deniz ile lagün gölü arasında su geçişlerini sağlayan kanal ve boğazların temizliği yapılmıştır.

4. Ziyaretçi Merkezinin karşısındaki alanda bulunan tarfo İzmir Kuş Cenneti'nde yaşayan kuşları temsil eden kuş figürleri ile boyanmıştır. Artıca alan girişinde bulunan Tekel'e ait trafo da boyanarak daha estetik bir görüntü sağlanmıştır.

5. Alanda ziyaretçi merkezinin çevresi, ziyaretçi merkezi otoparkı, kamyon otoparkı ve alanın girişine yapılan tak ile giriş kapısı çevresine bitkilendirme çalışması yapılmış olup bu çerçevede; 500 m2'si rulo çim olmak üzere toplam 3000 m2'lik alan çimlendirilmiş, 5000 m2 alana yaklaşık 65000 adet yer örtücü (buz çiçeği, kazayağı) ve mevsimlik çiçek (aslanağzı, kadife, gazanya gibi) bitki türlerinin dikimleri yapılmış, alanın ekosistemine uygun türlerden oluşan 4420 adet ağaç ve çalı (iğde, ılgın, yalancı akasya, gülibrişim, ardıç, erguvan gibi) dikilmiştir.

Foto: Ahmet Akgün

6. Toplam alanın 3000 m2'lik kısmına fıskiye ve damla sulama sistemi kurulmuş olup, sulama sistemine bağlantılı olarak 12 m3 /sa kapasiteli, çift pompalı hidrofor alınarak monte edilmiştir.

7. Ziyaretçi Merkezi düzenlemesi yapılmıştır.

8. İzmir Kuş Cenneti'ni tanıtıcı broşür hazırlanmıştır.

9. Kuş cenneti'nde sulama çalışmalarında kullanılmak üzere 1 adet arazöz alınmıştır.

10. Uygun yerlere çöp konteynerleri yerleştirilmiştir.

11. Alan girişindeki enerji nakil ve telefon hatları yer altına alınmıştır. Giriş takının yerleştirilmesinden önce girişte çirkin görüntü oluşturan tüm direkler kaldırılarak yeraltına alınmıştır.

12. İzmir Kuş Cenneti'ne (Gediz Deltası) ulaşımı sağlayan, Atatürk Organize Sanayi Bölgesi ile Çamaltı Tuzla İşletmesi girişi arasındaki yol güzergahı boyunca yol kenarlarına çöp, inşaat molozu ve vidanjör dökümlerinin yapılması çevre kirliliği yaratmaktaydı. Yol kenarındaki çöp ve molozlar kaldırılarak, tekrar dökülmesinin önlenmesi amacı ile yol kenarına tel örgü çekilmiş ve alanın 1. derece sit alanı olduğunu gösterir uyarı tabelaları belirli aralıklarla asılmıştır.

13. Kuş cenneti giriş kapısına yakın bir alanda, Tuzla İşletme Müdürlüğü'ne gelen kamyonların beklemesi esnasında oluşan görüntü kirliliği ve trafik sıkışıklığının önlenmesi için Kuş cenneti girişinde kamyon otoparkı yapılmıştır.

14. Ziyaretçi merkezi'ne 6.5 km mesafeden kullanma amaçlı tatlı su getirilmiştir.

15. Ziyaretçi araçlarının alanda gelişigüzel park etmelerinin önlenmesi, alana estetik bie görünüm sağlanması amacıyla alan içerisinde ziyaretçi merkezinin karşısındaki alanda otopark düzenlemesi yapılmıştır.

Foto: Ahmet Akgün

16. kuşları rahatsız etmeyecek çevre ile uyumlu sessiz araçların gidebileceği gezi yolu plent-miks malzeme ile kaplanmıştır.

17. İzmir Kuş cenneti'nin girişine estetik bir görünüm kazandırmak amacı ile yalıçapkını, gri balıkçıl ve martı figürlerinden oluşan giriş takı yapılmıştır.

18. Girişteki karmaşayı önlemek, alana giren çıkan ziyaretçi sayısının otomatik olarak belirlemek, giriş çıkışları daha sağlıklı olarak kontrol altına almak için, otomatik sayaçlı Flamingo yuvası şeklinde Kuş cenneti'ni temsil eden bir giriş kapısı yapılmıştır.

Foto: Ahmet Akgün

19. Farklı ilgi gruplarının ziyaretlerinde, kuşların hareketlerinin rahatsız edilmeden daha iyi izlenebilmelerini sağlamak amacı ile doğal ortama uyumlu malzemeden 3 adet gözetleme kulesi yapılarak, alanda belirlenen uygun yerlere yerleştirilmiştir.

Foto: Ahmet Akgün

20. Özellikle kuş sayımlarında ve bilimsel çalışmalarda kullanılmak üzere 1 adet kuş gözetleme kulübesi yapılmıştır.

Foto: Ahmet Akgün

21. Ziyaretçilere alnı tanıtan, alanın koruma statülerini açıklayan ve alanın hangi noktalarında bulunduklarını gösteren bilgilendirme tabelaları, ziyaretçilerin ulaşabilecekleri değişik noktalara konulmuştur.

22. İzmir Kuş cenneti ziyaretçi merkezinde kapalı devre kamera sistemi ile kuşların izlenmesi ve tanıtıcı sunumların yapılabilmesi amacı ile plazma TV ve projeksiyon makinesi alınmıştır.

23. Alanda kuşların rahatsız edilmeden izlenebilmesi için 2 adet kapalı devre izleme kameraları yerleştirilmiştir. 3. kameranın yerleştirilmesi de planlanmaktadır.

24. İzmir Kuş cenneti içerisinde, ziyaretçi merkezi karşısındaki tahliye kanalının şevleri DSİ 2. Bölge Müdürlüğü'nce taşla kaplanmış, ayrıca Sasalı sanayi Bölgesi yakınındaki tahliye kanalı temizlenmiştir.